Ustawa o kryptoaktywach po trzech wetach: co to znaczy dla Ciebie

Trzy weta i trzy nieudane głosowania[1][2][3][4][5][6][7]

Ustawa o rynku kryptoaktywów miała wskazać polski organ nadzoru dla unijnego rozporządzenia MiCA, ustalić procedurę licencyjną i kary. Rząd przyjmował ten sam w zasadzie projekt trzy razy, a prezydent Karol Nawrocki trzy razy go zawetował. Do odrzucenia weta Sejm potrzebuje większości 3/5 głosów przy obecności co najmniej połowy posłów. Koalicja rządząca tej większości nie ma.

• 1 grudnia 2025: pierwsze weto. Głosowanie nad jego odrzuceniem: 243 za, 192 przeciw, za mało
• 12 lutego 2026: drugie weto po ponownym uchwaleniu niemal identycznej ustawy
• 17 kwietnia 2026: Sejm nie odrzuca drugiego weta. 243 za, 191 przeciw, 3 wstrzymujące się, potrzeba było 263
• 8 maja 2026: rząd przyjmuje trzecią wersję projektu, z wyższymi karami
• 11 czerwca 2026: trzecie weto
• 4 września 2026: Sejm nie odrzuca trzeciego weta. 241 za, 198 przeciw, 3 wstrzymujące się, potrzeba było 266

Co miała zmienić zawetowana ustawa[4][1][5][11][8]

Według Ministerstwa Finansów projekt wskazywał Komisję Nadzoru Finansowego jako organ nadzoru rynku kryptoaktywów, z uprawnieniami kontrolnymi i sankcyjnymi. Zakazywał świadczenia usług bez zezwolenia, zapisywał prawa klientów do pełnej informacji o aktywach i ryzyku, rzetelnego marketingu oraz szybkiego i bezpłatnego rozpatrywania reklamacji. Trzecia wersja podnosiła kary: za świadczenie usług bez zezwolenia od 5 do 8 lat więzienia i grzywnę od 5 do 20 mln zł.

Najwięcej sporu budziły nowe narzędzia KNF. Projekt pozwalał zablokować rachunek i wstrzymać podejrzaną transakcję na 96 godzin, z możliwością przedłużenia łącznie do 6 miesięcy, oraz wpisywać domeny do rejestru stron nieuczciwych. Kancelaria Prezydenta krytykowała blokowanie stron jako nieprzejrzyste, a wysokość opłat nadzorczych jako barierę dla małych firm. Prezydent nazwał projekt nadregulacją, która wypchnie firmy za granicę.

Gdzie jesteśmy w październiku 2026[8][9][10]

8 września 2026 prezydent złożył w Sejmie własny projekt. Również daje KNF prawo blokady rachunku na 96 godzin, ale skraca maksymalne przedłużenie do 3 miesięcy, wymaga na nie wcześniejszej zgody sądu administracyjnego i przewiduje odpowiedzialność Skarbu Państwa za bezprawną blokadę. Opłaty nadzorcze ogranicza do 0,1 procent, a rejestr nieuczciwych domen do stron działających bez wymaganej licencji.

Rząd zapowiedział czwartą wersję swojego projektu. Rzecznik rządu Adam Szłapka mówił, że będzie ona trochę ostrzejsza, z nowym elementem kontroli służb nad przepływami na rynku kryptowalut, i że powinna trafić na posiedzenie rządu w październiku, choć z minimalnym znakiem zapytania. Żaden z projektów nie jest dziś obowiązującym prawem.

Co to znaczy przy wyborze giełdy[12][14][11][13]

MiCA jest rozporządzeniem, więc obowiązuje w Polsce bezpośrednio, mimo braku krajowej ustawy. Okres przejściowy dla firm działających na starych krajowych zasadach skończył się 1 lipca 2026. Od tej pory usługi takie jak wymiana, przechowywanie i transfer kryptoaktywów może świadczyć tylko firma z zezwoleniem CASP. ESMA wezwała firmy bez zezwolenia do zaprzestania przyjmowania klientów z UE i uporządkowanego zakończenia działalności.

Bez ustawy KNF nie może wydawać zezwoleń, więc polskie firmy, które nie uzyskały zezwolenia w innym państwie UE, straciły prawo do legalnego świadczenia usług. Wpis do polskiego rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych już ich nie wystarcza. W Polsce mogą natomiast działać firmy z zezwoleniem CASP wydanym w innym państwie UE, w ramach działalności transgranicznej. Nadzór nad taką firmą sprawuje organ państwa, które wydało zezwolenie, a MiCA wymaga od każdego CASP skutecznej procedury rozpatrywania skarg (art. 71).

• Firma jest w pliku CASPS tymczasowego rejestru ESMA
• Na liście państw, w których świadczy usługi, jest PL
• Nazwa prawna i domena zgadzają się z regulaminem i stroną, na której zakładasz konto
• Wiesz, który organ nadzoru wydał zezwolenie i gdzie złożyć skargę

DEX i własny portfel[14]

Według motywu 22 rozporządzenia MiCA usługi świadczone w pełni zdecentralizowany sposób, bez pośrednika, są poza jego zakresem. Swap memecoina z własnego portfela self-custody na DEX nie korzysta więc z ochrony, którą MiCA daje klientom licencjonowanej firmy, niezależnie od losu polskiej ustawy. Ryzyko kontraktu, liquidity i podpisu zostaje po Twojej stronie.

Podatki bez zmian[15]

Weta nie zmieniły zasad podatkowych dla osób fizycznych. Dochód z odpłatnego zbycia kryptowalut, czyli nadwyżkę przychodów nad udokumentowanymi kosztami, nadal rozliczasz w zeznaniu PIT-38 według stawki 19 procent, do 30 kwietnia roku po roku podatkowym. Wymiana jednej kryptowaluty na inną, także memecoina na SOL, nie jest zdarzeniem podatkowym. Szczegóły opisujemy w poradniku o PIT-38.

Co KNF może dziś zrobić[16][13][11]

Bez ustawy KNF nie ma uprawnień licencyjnych ani prawa do blokowania rachunków u dostawców usług kryptoaktywów. Prowadzi natomiast listę ostrzeżeń publicznych: wpisuje na nią podmioty, wobec których złożyła zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa, oraz sprawy, w których przyłączyła się do postępowania jako pokrzywdzona. KNF zaznacza, że brak firmy na liście nie zwalnia z obowiązku sprawdzenia jej w innych wiarygodnych źródłach, dlatego listę traktuj jako uzupełnienie rejestru ESMA, nie jego zamiennik.

Przy braku krajowego nadzoru szczególnie uważaj na reklamy obiecujące pewny zysk, kontakt „opiekuna konta” przez komunikator i prośby o instalację aplikacji do zdalnego pulpitu. To typowe elementy fałszywych platform inwestycyjnych.

Co obserwować dalej[9][10][8][13]

Najważniejsze będą trzy rzeczy: czy rząd przyjmie czwartą wersję projektu i z jakimi uprawnieniami dla KNF, czy Sejm zajmie się projektem prezydenta oraz czy któraś wersja uzyska podpis. Dopóki to się nie stanie, punktem odniesienia pozostają rejestr ESMA i rozporządzenie MiCA.