Pump.fun po polsku: bonding curve, migracja do PumpSwap, opłaty i ryzyka

Czym jest pump.fun i co się dzieje, gdy ktoś tworzy token[1][4]

Pump.fun to launchpad memecoinów na Solanie. Każdy może w nim stworzyć token, a handel zaczyna się od razu, bez wcześniejszej puli liquidity. Według strony z opłatami pump.fun samo stworzenie tokena nie ma opłaty platformy, niezależnie od pary. Twórca płaci tylko opłatę transakcyjną sieci Solana i niewielki depozyt SOL za konta tokena na łańcuchu.

Dokumentacja instrukcji create_v2 opisuje, co powstaje. Mint jest nowym kontem Token-2022 z 6 miejscami po przecinku. Nazwa może mieć do 32 znaków, a symbol do 13. Mint authority jest na starcie ustawione na adres programu pump.fun, a nie na portfel twórcy. Dokumentacja nie mówi, czy to uprawnienie jest później odwoływane, więc stan sprawdzaj na konkretnym tokenie.

Domyślną walutą krzywej jest SOL. Token może też być sparowany z USDC albo, w trybie Custom Pair, z innym obsługiwanym aktywem. SDK pump.fun pozwala złożyć stworzenie tokena i pierwszy zakup w jednej transakcji, więc twórca może kupić swój token, zanim ktokolwiek inny go zobaczy.

Bonding curve: skąd bierze się cena przed migracją[2][4][7][1]

Do migracji token nie ma zwykłej puli, tylko bonding curve, czyli program, który sam wycenia każdy zakup i sprzedaż. Dokumentacja programu pump.fun mówi, że wzór jest oparty na Uniswap V2 i używa syntetycznych rezerw x i y, żeby od pierwszej sekundy była liquidity. Każdy zakup zwiększa rezerwę SOL i zmniejsza rezerwę tokena, więc następna jednostka jest droższa. Sprzedaż działa odwrotnie.

Wartości startowe nowych krzywych pochodzą z globalnej konfiguracji programu. Według dokumentacji wirtualna rezerwa SOL to na starcie 30 SOL, a całkowita podaż każdego tokena to 1 mld sztuk. Z tej podaży na krzywą do sprzedaży trafia według wartości startowych 793,1 mln tokenów, czyli około 79%. To parametry protokołu, nie obietnica: konfiguracja globalna może się zmienić, a w konkretnym tokenie liczy się stan jego konta krzywej.

Kapitalizacja, od której zależą opłaty, jest liczona w SOL: dokumentacja programu opłat podaje wzór z wirtualnych rezerw krzywej, a strona z opłatami definiuje ją jako cenę tokena razy 1 mld sztuk.

Ukończenie krzywej i migracja do PumpSwap[2][1][3]

Krzywa jest ukończona, gdy pod koniec zakupu rezerwa tokenów przeznaczonych na sprzedaż spada do zera. Dokumentacja programu ustawia wtedy flagę complete. Nie podaje progu w SOL ani w dolarach, pisze tylko o osiągnięciu określonej kapitalizacji, więc nie podajemy tu żadnej kwoty. W praktyce próg wynika z tego, ile SOL trzeba wpłacić, żeby wykupić całą pulę tokenów krzywej przy aktualnych parametrach.

Po ukończeniu krzywej każdy może wywołać instrukcję migrate. Liquidity z krzywej przechodzi do puli PumpSwap, czyli AMM pump.fun typu constant product, a tokeny LP otrzymane z tej puli są spalane. Za migrację pobierane jest 0,015 SOL. Przy tokenach sparowanych z SOL ta kwota jest potrącana z krzywej.

Pula utworzona przez migrację to pula kanoniczna. Dla tego samego tokena mogą istnieć też inne pule PumpSwap, które ktoś utworzy osobno. Mają inne opłaty i nie pochodzą z migracji, więc sprawdzaj, której puli dotyczy wykres i liquidity, na które patrzysz.

Opłaty: ile kosztuje transakcja na krzywej i w PumpSwap[1][7]

Na bonding curve tokenów sparowanych z SOL i USDC opłata wynosi łącznie 1,25%: 0,30% dla twórcy, 0,95% dla protokołu i 0% dla LP. Wszystkie opłaty są pobierane w aktywie, z którym sparowany jest token, czyli w SOL albo USDC, nigdy w samym tokenie.

W kanonicznej puli PumpSwap opłata zależy od kapitalizacji tokena liczonej w SOL i maleje, gdy kapitalizacja rośnie. Dokumentacja programu opłat opisuje ten mechanizm, a tabela progów jest na stronie z opłatami. Pule niekanoniczne mają stałą opłatę 0,30%: 0% dla twórcy, 0,05% dla protokołu i 0,25% dla LP.

Strona z opłatami zaznacza jeszcze dwie rzeczy. Aplikacja webowa, Advanced i aplikacja mobilna pump.fun nie doliczają nic ponad opłaty protokołu, a przy trasie przez kilka pul pobierają opłatę protokołu raz. Inne interfejsy mogą naliczać opłaty na każdej puli, więc łączny koszt bywa wielokrotnością stawek z tabeli. Opłaty portfela i sieci pobierają osobno podmioty trzecie.

• Kapitalizacja od 0 do 420 SOL: 1,25% łącznie (twórca 0,30%, protokół 0,93%, LP 0,02%)
• Od 420 do 1470 SOL: 1,20% (twórca 0,95%, protokół 0,05%, LP 0,20%)
• Od 4420 do 9820 SOL: 1,00% (twórca 0,75%, protokół 0,05%, LP 0,20%)
• Od 49 120 do 54 030 SOL: 0,55% (twórca 0,30%, protokół 0,05%, LP 0,20%)
• Od 98 240 SOL: 0,30% (twórca 0,05%, protokół 0,05%, LP 0,20%)

Creator fee, podział opłat i Holder Rewards[1][5][6]

Twórca tokena dostaje część opłaty od każdej transakcji, zarówno na krzywej, jak i w kanonicznej puli PumpSwap. Pump.fun stosuje tę opłatę do wszystkich tokenów, które były na krzywej albo w PumpSwap od 13 maja 2025. Jeśli twórca tak wybrał, creator fee może trafiać do organizacji charytatywnej.

Opłaty zbierają się w skarbcu twórcy w SOL albo USDC. Wypłatę na portfel twórcy może uruchomić każdy, bo instrukcje odbioru są bez uprawnień. Twórca może też przejść na podział opłat: do 10 odbiorców, z udziałami w punktach bazowych, które razem muszą dać 10 000, czyli 100%. Ostateczną listę odbiorców administrator konfiguracji może ustawić tylko raz, potem jego uprawnienie wygasa.

Przy tworzeniu tokena twórca może wybrać Holder Rewards. Wtedy creator fee nie trafia do niego, tylko do skarbca dzielonego proporcjonalnie między holderów, którzy mają tokeny o wartości co najmniej około 20 USD. Koszty dystrybucji są potrącane ze skarbca, a pump.fun pisze wprost, że wypłaty nie są gwarantowane.

Typowe ryzyka: snipery, bundle, dev dump, rug po migracji i podróbki[4][10][2]

Pump.fun daje wszystkim te same zasady krzywej, ale nie te same szanse. Pierwsze bloki po stworzeniu tokena należą do tych, którzy kupują najszybciej: twórcy, który może kupić w tej samej transakcji, w której tworzy token, i botów zwanych sniperami. Na Solanie kilka transakcji można też wysłać jako bundle Jito: do 5 transakcji wykonanych po kolei i atomowo, wszystko albo nic. Tak kilka portfeli jednej osoby może kupić token w tym samym momencie, a podaż wygląda na rozproszoną.

Spalenie LP z migracji oznacza, że kanonicznej puli nie da się wycofać w klasyczny sposób. Nie chroni to przed dev dumpem ani przed sprzedażą przez dużych holderów: kto ma dużo tokenów, może sprzedać je do puli w każdej chwili, także zaraz po migracji, gdy przychodzi nowa fala kupujących. Taki rug pull po migracji wygląda na wykresie jak gwałtowny spadek przy rosnącym wolumenie.

Nazwa i symbol tokena to dowolny tekst wpisany przy tworzeniu. Nic nie blokuje stworzenia drugiego tokena z tym samym tickerem, więc przy popularnym tokenie zwykle pojawiają się podróbki. Jedynym identyfikatorem jest pełny adres mintu.

• Sniper: bot, który kupuje w pierwszych blokach po stworzeniu tokena, żeby sprzedać później kupującym
• Bundle: kilka transakcji wykonanych razem i w ustalonej kolejności, często z wielu portfeli jednej osoby
• Dev dump: twórca sprzedaje tokeny kupione na starcie
• Rug po migracji: duzi holderzy sprzedają do świeżej puli PumpSwap, choć LP jest spalone
• Podróbka tickera: inny token z tą samą nazwą albo symbolem i innym adresem mintu

Jak sprawdzić token z pump.fun przed zakupem[8][9]

Zacznij od adresu. Skopiuj pełny adres mintu z oficjalnego kanału projektu, a nie z komentarza czy zrzutu ekranu, i porównaj go znak po znaku. Szczegóły opisujemy w poradniku o sprawdzaniu adresu tokena i w tekście o podróbkach tickerów.

Potem uprawnienia. Mint authority pozwala dodrukować tokeny, a freeze authority zamrozić konto tokena. Według dokumentacji Solany zamrożone konto nie może odbierać, przesyłać ani palić tokenów, dopóki nie zostanie odmrożone. Uprawnienie ustawione na None jest usunięte na stałe. Przy tokenie z pump.fun sprawdź, jaki jest rzeczywisty stan obu uprawnień, zamiast zakładać, że launchpad za Ciebie to załatwił.

Na końcu rozkład podaży i historia pierwszych minut. Sprawdź, kto kupił w pierwszych blokach, ile trzyma twórca i czy największe portfele nie są ze sobą powiązane. Konto bonding curve i vault puli często są wśród największych holderów, ale nie należą do żadnej osoby, więc nie myl ich z wielorybem.

• Pełny adres mintu zgadza się z oficjalnym kanałem projektu
• Wiesz, czy token jest jeszcze na bonding curve, czy już w puli PumpSwap, i której puli dotyczą dane
• Mint authority i freeze authority są odwołane albo masz wyjaśnienie, dlaczego nie
• Twórca i pierwsi kupujący nie trzymają dużej części podaży
• Rozumiesz opłatę, którą zapłacisz przy obecnej kapitalizacji, i koszt wyjścia
• Sprawdziłeś czerwone flagi: anonimowy zespół bez historii, presja czasu, obietnice zysku

Jak obejrzeć token z pump.fun w MEMECOINY

W wyszukiwarce MEMECOINY wklej pełny adres mintu. Wyniki prowadzą do strony tokena, która w nagłówku pokazuje sieć i źródło rynkowe, a w kafelkach kapitalizację, liquidity, wolumen 24h, liczbę transakcji i wiek pary. W sekcji „Kluczowe informacje” znajdziesz DEX i parę, z których pochodzą dane. Sprawdź je, zanim porównasz liczby z tym, co widzisz na pump.fun albo w explorerze.

Pod wykresem są zakładki „Wykres”, „Social”, „Holderzy” i „Raport ryzyka”. W raporcie dla Solany przeczytasz wiersze „Mint authority”, „Freeze authority”, „Rozszerzenia Token-2022”, „Koncentracja holderów” i „Blokada liquidity (LP)”. Wiersz o LP dotyczy puli AMM, więc ma sens dopiero po migracji. Jak czytać każdy wiersz, opisujemy w osobnym poradniku o raporcie ryzyka.

Świeże tokeny zobaczysz na stronie „Nowe tokeny”. Kolumna „Sieć / DEX” pokazuje identyfikator DEX-u albo launchpadu podany przez dostawcę danych, a wiersz dostaje ostrzeżenie, gdy używa znanego tickera, na przykład PUMP, BONK czy WIF, albo gdy ten sam ticker ma w świeżych pulach więcej niż jeden kontrakt.

Na stronie tokena jest też terminal. Handel w nim to zamknięta beta dla zaproszonych testerów, a od każdego swapu pobieramy opłatę MEMECOINY 0,75%, którą pokazujemy przed podpisem. Opłaty pump.fun opisane wyżej płacisz niezależnie od tego, przez jaki interfejs handlujesz. Przycisk „Symuluj” pozwala przećwiczyć transakcję na wirtualnym portfelu, bez prawdziwych środków.

Przykład liczbowy na hipotetycznym tokenie

Poniższe liczby są hipotetyczne. Pokazują, jak liczyć opłaty pump.fun, a nie jak zachowa się konkretny token. Pomijamy price impact, slippage i opłaty sieci.